Gezi Alemi

e-Posta:    Şifre:     Kaydol | Şifremi Unuttum
 
Gezi Alemi ::::: Dünya Mirası Listesi ::::: Göbekli Tepe        
Ülke Şehir Kategori Ekleme Düzenleme Okunma Yorum Yazan 
Türkiye Şanlıurfa Kültür Mirası 30 Mayıs 2020 30 Mayıs 2020 91 0 Erdin İVGİN 

 Göbekli Tepe
 Türkiye » Şanlıurfa
 (Kültür Mirası)

Göbeklitepe, Şanlıurfa il merkezinin kuş uçuşu olarak yaklaşık 15 km. kuzeydoğusunda bulunan ve tarihöncesi dönemden, yani yazının henüz keşfedilmediği bir zamandan kalma bir ören yeridir. Normalde kireçtaşı kayalarından oluşan bir platonun üstünde, doğal olarak toprak bir tepenin olmaması gereken bir yerde, tarihöncesi dönemde yaşamış, avcı-toplayıcılıkla yaşamlarını sürdüren insanların yüzlerce yılı bulan emekleri sonucunda meydana gelmiş, yaklaşık 300 m. çapındaki bir höyüktür. Konum olarak Şanlıurfa'nın en yüksek noktalarından biri üstünde kurulmuştur. Güneyinde Harran, batısında Şanlıurfa kent merkezi, kuzeyinde Nemrut Dağı'nın da bir parçası olduğu Güneydoğu Toroslar ve doğusunda Karacadağ sönmüş yanardağı manzaralarına hakimdir.
Bu nokta aynı zamanda Fırat ve Dicle nehirleri arasında, yani tarih boyunca Mezopotamya olarak bilinen bölgenin içindedir.

FOTOGRAF: © https://www.kulturportali.gov.tr

Günümüzden yaklaşık 11.600 yıl öncesinden itibaren Göbekli Tepe'de başlayan insan faaliyetleri, yaklaşık olarak bin yılı aşan bir süre boyunca devam etmiştir. Neolitik dönemin henüz çanak çömleğin kullanılmadığı bir evresine denk gelen bu uzun zaman dilimi süresince tarihöncesi dönem insanlarının Göbekli Tepe'de bıraktığı en dikkat çekici kalıntılar arasında insanlık tarihinin en eski anıtsal mimari örnekleri ve özellikle farklı tü r hayvan tasvirleriyle süslenmiş dikilitaşlar sayılabilir. Söz konusu yapılara temel oluşturan ve yapı malzemesi sağlayan kireçtaşı plato, höyüğün altında uzanmakta ve etrafını çevrelemektedir.

FOTOGRAF: © https://www.kulturportali.gov.tr

Göbeklitepe'de 1995 yılında başlayan arkeolojik kazılar, Neolitik dönemde yaşandığı bilinen ve insanlık tarihinin dönüm noktaları olan bazı değişim ve dönüşümlerin yeniden ele alınmasını gerektirmiştir. Yerleşik yaşamın yaygınlaştığı ve tarım ve hayvancılığın başladığı Neolitik dönem, Göbeklitepe'nin keşfinden önce insanların özellikle geçimleri, beslenme biçimleri ve alet teknolojilerindeki değişikliklerle tanımlanmaktaydı. 
Göbeklitepe'de ortaya çıkarılan anıtsal yapılar ve gelişkin sembolizm, Neolitik dönemde sadece beslenme ve teknoloji bakımından değil, aynı zamanda "manevi" bakımdan da önemli gelişmeler olduğunu ortaya koymuştur.

Göbeklitepe, insanlık tarihinin nispeten erken sayılabilecek bu evresinde "karmaşık" sayılabilecek bir toplumsal düzenin var olduğunu, yani insanların yalnızca hayatta kalma çabasıyla meşgul olmayıp aynı zamanda iş birliği yaparak uzun zaman ve iş gücü gerektiren görevleri gerçekleştirebileceğine dair kanıtlar sunmuştur. Bu özelliklerine bakılarak Göbeklitepe'nin bölgesel bir toplanma merkezi olduğu akla gelmektedir. 
Bütün bunlar ve kazılarda ortaya çıkarılan anıtsal mimari, Göbekli Tepe'yi eşsiz ve özel yapmaktadır. Bu nedenle UNESCO tarafından 2011'de Dünya Mirası geçici listesine alınmış ve 2018'de UNESCO Dünya Miras Listesi'ne girmiştir.

FOTOGRAF: © https://www.kulturportali.gov.tr



KAYNAK: © UNESCO/World Heritage - © Kültür ve Turizm Bakanlığı - © tr.wikipedia.org
HAZIRLAYAN: Erdin İVGİN  / Gezialemi.com

Dünya Miras Listesine Alınma Tarihi: 2018
Liste Sıra No: 1572
Niteliği: Kültür Mirası
Yeri: Şanlıurfa, Türkiye
Koordinatlar: N37 13 23.671 E38 55 20.51
Linkler:




 
Türkiye
Ana Sayfa
  Türkiye
Dünya Mirasları
  Şanlıurfa
Ana Sayfa
  Şanlıurfa
Dünya Mirasları



 Yazılan Yorumlar...
  Henüz Yorum Yazılmamıştır
 Yorum yazmak isterseniz...
 
Yorum Yazabilmek İçin Üye Girişi Yapmalısınız.


Son Eklenen Dünya Mirası
Urartu ve Osmanlı Eski Yerleşimi Ahlat Mezar Taşları
(09 Haziran 2020)
Harran ve Şanlıurfa Yerleşimleri
(31 Mayıs 2020)
Aziz Nikolaos Müzesi
(31 Mayıs 2020)
Alahan Manastırı
(31 Mayıs 2020)
Sümela Manastırı
(31 Mayıs 2020)
Karain Mağarası
(30 Mayıs 2020)
Göbekli Tepe
(30 Mayıs 2020)
Nakş-ı Cihan Meydanı (İmam Meydanı)
(14 Eylül 2017)
İsfahan Mescid-i Cuma
(13 Eylül 2017)
Yezd Tarihi Kenti
(12 Eylül 2017)